وَلَقَدْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِى فَٱضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِى ٱلْبَحْرِ يَبَسًا لَّا تَخَـٰفُ دَرَكًا وَلَا تَخْشَىٰ﴿۷۷﴾

به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه [از شهر‌] خارج کن، و [با اعجاز ما‌] راهی خشک برای آنان در رود [نیل‌] بگشای(۱) که نه ترسی از تعقیب [فرعونیان‌] خواهی داشت و نه بیمی [از غرق شدن‌].

فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِۦ فَغَشِيَهُم مِّنَ ٱلْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ﴿۷۸﴾

فرعون با سپاهش از پی آنان تاخت و امواج رود [نیل‌] آنان را فروپوشاند.

وَأَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُۥ وَمَا هَدَىٰ﴿۷۹﴾

[در واقع‌] فرعون قومش را گمراه کرد، نه هدایت(۱).

يَـٰبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ قَدْ أَنجَيْنَـٰكُم مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوَٰعَدْنَـٰكُمْ جَانِبَ ٱلطُّورِ ٱلْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ ٱلْمَنَّ وَٱلسَّلْوَىٰ﴿۸۰﴾

ای دودمان یعقوب، ما شما را از [چنگ‌] دشمنان نجات دادیم(۱) و در کناره خجسته کوه(۲) طور با شما وعده گزاردیم(۳) و [برای تغذیه‌] شما نعمتی گیاهی و نعمتی از گوشت پرندگان مقرّر داشتیم.

كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ وَلَا تَطْغَوْا۟ فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِى ۖ وَمَن يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِى فَقَدْ هَوَىٰ﴿۸۱﴾

از نعمتهای پاکیزه که روزی شما کرده‌ایم بخورید، و[لی‌] زیاده‌روی در [مورد‌] آن مکنید که مورد خشم من قرار خواهید گرفت؛ و هر که مورد خشم من قرار گیرد، سقوط کرده است.

وَإِنِّى لَغَفَّارٌ لِّمَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا ثُمَّ ٱهْتَدَىٰ﴿۸۲﴾

مسلّماً من آمرزنده کسی هستم که به توبه و ایمان و عمل شایسته روی بَرَد، آنگاه بر هدایت [خود باقی‌] بماند(۱).

۞ وَمَآ أَعْجَلَكَ عَن قَوْمِكَ يَـٰمُوسَىٰ﴿۸۳﴾

ای موسی، چه چیز تو را [غافل‌] از قوم خودت، با شتاب [به وعده‌گاه] آورد(۱)؟

قَالَ هُمْ أُو۟لَآءِ عَلَىٰٓ أَثَرِى وَعَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضَىٰ﴿۸۴﴾

گفت: ‌صاحب‌اختیارا، آنان از پی من در راهند و من به سوی تو شتافتم تا خشنود شوی.

قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنۢ بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ ٱلسَّامِرِىُّ﴿۸۵﴾

[خدای‌] گفت: پس از [رفتن‌] تو، قومت را به آزمون گرفتیم، و سامری گمراهشان کرد(۱).

فَرَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَـٰنَ أَسِفًا ۚ قَالَ يَـٰقَوْمِ أَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ۚ أَفَطَالَ عَلَيْكُمُ ٱلْعَهْدُ أَمْ أَرَدتُّمْ أَن يَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّن رَّبِّكُمْ فَأَخْلَفْتُم مَّوْعِدِى﴿۸۶﴾

موسی با خشم و تأسف نزد قوم خود بازگشت و گفت: ای قوم من، مگر ‌صاحب‌اختیارتان به شما وعده[های] نیکو نداده بود؟ آیا مدّت [سفرم‌] به نظر شما طولانی شده بود، یا می‌خواستید خشم ‌صاحب‌اختیارتان شما را فراگیرد که با من خلف وعده کردید؟

قَالُوا۟ مَآ أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلَـٰكِنَّا حُمِّلْنَآ أَوْزَارًا مِّن زِينَةِ ٱلْقَوْمِ فَقَذَفْنَـٰهَا فَكَذَٰلِكَ أَلْقَى ٱلسَّامِرِىُّ﴿۸۷﴾

گفتند: ما به میل و اختیار خود وعده تو را خلاف نکردیم، بلکه محموله‌هایی(۱) از زر و زیور فرعونیان بر ما بار شده بود و آنها را [به تحریک سامری در آتش‌] ریختیم [تا ذوب شود‌] و سامری چنین القا کرد؛