وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلْغَرْبِىِّ إِذْ قَضَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَى ٱلْأَمْرَ وَمَا كُنتَ مِنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ﴿۴۴﴾
و آنگاه که به موسی فرمان [پیامبری] دادیم، تو در دامنه غربی [کوه طور] حضور نداشتی و شاهد ماجرا نبودی.
صفحه ۳۹۱
وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلْغَرْبِىِّ إِذْ قَضَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَى ٱلْأَمْرَ وَمَا كُنتَ مِنَ ٱلشَّـٰهِدِينَ﴿۴۴﴾
و آنگاه که به موسی فرمان [پیامبری] دادیم، تو در دامنه غربی [کوه طور] حضور نداشتی و شاهد ماجرا نبودی.
وَلَـٰكِنَّآ أَنشَأْنَا قُرُونًا فَتَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ ٱلْعُمُرُ ۚ وَمَا كُنتَ ثَاوِيًا فِىٓ أَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِنَا وَلَـٰكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ﴿۴۵﴾
ولی [پس از موسی] نسلهایی پدید آوردیم که عمرشان به درازا کشید [و قرنها از داستان موسی گذشت]؛ تو هم در میان مردم مدین مقیم نبودی که [از داستان مطّلع باشی و] آیات ما را [که بیانگر داستان او در آنجاست] بر مشرکین بخوانی، و لیکن ما بودیم که فرستنده [این آیات] بودیم.
وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلطُّورِ إِذْ نَادَيْنَا وَلَـٰكِن رَّحْمَةً مِّن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٍ مِّن قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ﴿۴۶﴾
و آن دم که [به موسی] ندا دادیم، کنار کوه طور نبودی، ولی به عنوان رحمتی از جانب صاحباختیارت [بر تو وحی رسید] تا گروهی را که قبل از تو هشداردهندهای به سراغشان نیامده است، هشدار دهی، بسا که پند پذیرند.
وَلَوْلَآ أَن تُصِيبَهُم مُّصِيبَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَيَقُولُوا۟ رَبَّنَا لَوْلَآ أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ ءَايَـٰتِكَ وَنَكُونَ مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ﴿۴۷﴾
اگرنه این بود که چون به سزای رفتار گذشته خود دچار آسیبی شوند، [حجّت آورند و] گویند: صاحباختیارا، چرا رسولی بر ما نفرستادی تا آیات تو را پیروی کنیم و ایمان آوریم، [بدون اعزام پیامبر مجازاتشان میکردیم].
فَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا۟ لَوْلَآ أُوتِىَ مِثْلَ مَآ أُوتِىَ مُوسَىٰٓ ۚ أَوَلَمْ يَكْفُرُوا۟ بِمَآ أُوتِىَ مُوسَىٰ مِن قَبْلُ ۖ قَالُوا۟ سِحْرَانِ تَظَـٰهَرَا وَقَالُوٓا۟ إِنَّا بِكُلٍّ كَـٰفِرُونَ﴿۴۸﴾
ولی هنگامی که [پیامبرِ] حق، از جانب ما به سراغشان آمد، [کفّار مکّه از سر لجاج] گفتند: چرا مانند معجزات موسی به او داده نشده است؟ مگر [معاندانی نظیر آنان] در گذشته معجزات موسی را انکار نکردند؟ گفتند: [موسی و برادرش] دو جادوگر همدستند و ما همه را انکار میکنیم.
قُلْ فَأْتُوا۟ بِكِتَـٰبٍ مِّنْ عِندِ ٱللَّهِ هُوَ أَهْدَىٰ مِنْهُمَآ أَتَّبِعْهُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ﴿۴۹﴾
بگو: اگر راست میگویید، کتابی هدایت بخشتر از این دو از جانب خدا بیاورید تا من هم از آن پیروی کنم.
فَإِن لَّمْ يَسْتَجِيبُوا۟ لَكَ فَٱعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَآءَهُمْ ۚ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَيْرِ هُدًى مِّنَ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ﴿۵۰﴾
اگر پاسخ ندادند، بدان که فقط از هوای نفس خویش پیروی میکنند؛ و گمراهتر از آن کس که هوای نفس خویش را بدون [توجّه به] هدایت خدا پیروی کند، کیست؟ مسلّماً خدا ستمگران را هدایت نخواهد کرد.
قرآن مبین · علیاکبر طاهری قزوینی · mobinquran.ir