۞ وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا ءَالِهَةً ۖ إِنِّىٓ أَرَىٰكَ وَقَوْمَكَ فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ﴿۷۴﴾

[به یاد آر‌] هنگامی را که ابراهیم به پدرش آزر گفت: چگونه بتها را معبود خویش فرض می‌کنی(۱)؟ به راستی تو و قومت را در گمراهی آشکار می‌بینم(۲).

وَكَذَٰلِكَ نُرِىٓ إِبْرَٰهِيمَ مَلَكُوتَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ ٱلْمُوقِنِينَ﴿۷۵﴾

و این گونه نظام حاکم(۱) بر آسمانها و زمین را به ابراهیم می‌نمودیم(۲) تا [یکتایی آفریدگار جهان را درک کند‌] و به یقین دریابد.

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ ٱلَّيْلُ رَءَا كَوْكَبًا ۖ قَالَ هَـٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَآ أُحِبُّ ٱلْـَٔافِلِينَ﴿۷۶﴾

هنگامی که [تاریکی‌] شب بر [چشمان‌] او پرده کشید، به ستاره‌ای توجّه کرد و گفت: این ‌صاحب‌اختیار من است؛ و چون افول کرد، گفت: به آنچه از میان می‌رود علاقه‌ای ندارم.

فَلَمَّا رَءَا ٱلْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَـٰذَا رَبِّى ۖ فَلَمَّآ أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِى رَبِّى لَأَكُونَنَّ مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلضَّآلِّينَ﴿۷۷﴾

و چون ماه را تابان دید، [به قوم خود‌] گفت: این ‌صاحب‌اختیار من است(۱)؛ و چون افول کرد، گفت: اگر ‌صاحب‌اختیارم مرا هدایت نکند، مسلّماً در زمره گمراهان خواهم بود.

فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَـٰذَا رَبِّى هَـٰذَآ أَكْبَرُ ۖ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَـٰقَوْمِ إِنِّى بَرِىٓءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ﴿۷۸﴾

و هنگامی که خورشید را تابان دید، گفت: این(۱) که بزرگتر است ‌صاحب‌اختیار من است؛ و چون افول کرد، گفت: ای قوم من، من از آنچه [در قدرت با خدا‌] شریک می‌دانید، بری هستم.

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ حَنِيفًا ۖ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ﴿۷۹﴾

من حقگرایانه وجود خود را متوجّه کسی که آسمانها و زمین را آفریده است کرده‌ام؛ و در جرگه شرک‌‌‌ورزان نیستم.

وَحَآجَّهُۥ قَوْمُهُۥ ۚ قَالَ أَتُحَـٰٓجُّوٓنِّى فِى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنِ ۚ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يَشَآءَ رَبِّى شَيْـًٔا ۗ وَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْءٍ عِلْمًا ۗ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ﴿۸۰﴾

قومش با او به احتجاج برخاستند؛ گفت: آیا درباره خدا با من محاجّه می‌کنید؟ او مرا [به راه حق‌] هدایت کرده است، پس من از بتهایی که شریک خدا قرار داده‌اید [و آزارهایی که متوجه من نمایید‌] واهمه ندارم، [هیچ ضرر و صدمه ناگواری از جانب شما به من نرسد‌] مگر اینکه ‌صاحب‌اختیارم [در این راه، وظیفه دشواری برای من‌] مقدّر دارد(۱)؛ دانش ‌صاحب‌اختیار من همه چیز را فرا گرفته است؛ آیا پند نمی‌گیرید؟

وَكَيْفَ أَخَافُ مَآ أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِٱللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِۦ عَلَيْكُمْ سُلْطَـٰنًا ۚ فَأَىُّ ٱلْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِٱلْأَمْنِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿۸۱﴾

چگونه از بتهایی که [با خدا‌] شریک تلقّی کرده‌اید بترسم، در حالی که شما از اینکه چیزی را [در قدرت‌] با خدا شریک می‌دانید که [خدا‌] برای شما هیچ اعتباری به آن نداده است، ترس ندارید. کدام یک از دو گروهِ [موحّدان و مشرکان‌] به امنیت خاطر سزاوارترند(۱)، اگر [بهتر‌] می‌دانید؟