رَضُوا۟ بِأَن يَكُونُوا۟ مَعَ ٱلْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ﴿۸۷﴾

راضی شدند که در کنار زمین گیرها(۱) باشند، لذا بر دلهاشان مُهر [غفلت‌] زده شده است(۲) و [حقایق را‌] درنمی‌یابند.

لَـٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ جَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْخَيْرَٰتُ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ﴿۸۸﴾

ولی رسول و مؤمنانِ همراه او با اموال و جانهای خویش به مبارزه برخاستند؛ همه نیکوییها خاصّ آنان است و رستگارند(۱).

أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ﴿۸۹﴾

خدا برای آنان باغهایی [از بهشت‌] آماده کرده که نهرها در دامن آن جاری است و جاودانه در آن به سر برند؛ این است کامیابی بزرگ.

وَجَآءَ ٱلْمُعَذِّرُونَ مِنَ ٱلْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ ٱلَّذِينَ كَذَبُوا۟ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ ۚ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴿۹۰﴾

بخشی از بادیه‌نشینان [با این] که عُذر موجّه داشتند(۱) آمدند که به آنان رخصت [شرکت در جنگ‌] داده شود و کسانی که [در ادّعای ایمان خود‌] به خدا و رسولش دروغ می‌گفتند، [بدون هیچ عذر و اجازه‌ای‌] خانه‌نشینی را برگزیدند؛ به کسانی از آنان که [معذور نبودند و حق را‌] انکار می‌کردند، مجازاتی دردناک خواهد رسید.

لَّيْسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلْمَرْضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا۟ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ ۚ مَا عَلَى ٱلْمُحْسِنِينَ مِن سَبِيلٍ ۚ وَٱللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ﴿۹۱﴾

بر ناتوانان و بیماران(۱). و کسانی که برای هزینه [سفر‌] به چیزی دسترسی ندارند - اگر در مقابل خدا و رسولش، حسن نیت داشته باشند - گناهی نیست [که در جنگ شرکت نکنند‌]؛ زیرا بر نیکوکاران راهی [برای سرزنش‌] نیست؛ و خدا آمرزگاری است مهربان؛

وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوا۟ وَّأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا۟ مَا يُنفِقُونَ﴿۹۲﴾

و [نیز‌] نه بر کسانی که چون نزد تو بیایند تا ساز و برگ سفر آنان را [به جنگ‌] تأمین کنی، بگویی: وسیله‌ای که شما را به آن مجهّز کنم در اختیار ندارم، بازمی‌گردند در حالی که چشمانشان از اینکه چیزی در اختیار ندارند(۱) تا [برای تأمین تجهیزات سفر‌] هزینه کنند، بر اثر اندوه اشکبار شده است.

۞ إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسْتَـْٔذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِيَآءُ ۚ رَضُوا۟ بِأَن يَكُونُوا۟ مَعَ ٱلْخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ﴿۹۳﴾

راه [سرزنش و اعتراض‌] تنها بر ضدّ کسانی [گشوده‌] است که در عین بی‌نیازی [و داشتن امکانات‌]، از تو اجازه [معافیت‌] می‌خواهند [و‌] به آن تن داده‌اند که همراه زمین گیرها باشند؛ خدا بر دلهاشان مهر [غفلت‌] نهاده است، از این رو آگاهی ندارند(۱)