ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلْحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ﴿۶﴾

این همه بدان سبب است که خدا حق است و اینکه مردگان را زنده خواهد کرد و بر هر کاری تواناست؛

وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبْعَثُ مَن فِى ٱلْقُبُورِ﴿۷﴾

و [نیز به سبب‌] آنکه رستاخیز بدون هیچ تردید آمدنی است و خدا خفتگان در گورها را برمی‌انگیزد.

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَـٰبٍ مُّنِيرٍ﴿۸﴾

بعضی از مردم ناآگاهانه و بدون هدایت و کتاب روشنی، درباره خدا به مجادله برمی‌خیزند؛

ثَانِىَ عِطْفِهِۦ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ لَهُۥ فِى ٱلدُّنْيَا خِزْىٌ ۖ وَنُذِيقُهُۥ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ عَذَابَ ٱلْحَرِيقِ﴿۹﴾

[آن هم‌] با حالت تکبّر(۱) تا [مردم را‌] از راه خدا گمراه سازد؛ [مسلّماً‌] در دنیا رسوایی خواهد داشت و در روز رستاخیز مجازاتِ آتش را به او می‌چشانیم.

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّـٰمٍ لِّلْعَبِيدِ﴿۱۰﴾

این [مجازات‌] نتیجه رفتار گذشته توست، و [گرنه‌] ظلم فاحشی نسبت به بندگان [می‌بود که‌] دور از [شأن‌] خداست(۱).

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَعْبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرْفٍ ۖ فَإِنْ أَصَابَهُۥ خَيْرٌ ٱطْمَأَنَّ بِهِۦ ۖ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْخُسْرَانُ ٱلْمُبِينُ﴿۱۱﴾

بعضی از مردم خدا را در حاشیه و محتاطانه(۱) می‌پرستند؛ از این رو هر گاه خیر و نعمتی به آنان برسد، به عبادت خود اطمینان خاطر یابند و اگر فتنه و شرّی پیش آید، [از ایمان‌] عقبگرد خواهند کرد؛ [آنان‌] در دنیا و آخرت زیانکارند؛ این است همان زیان آشکار(۲).

يَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُۥ وَمَا لَا يَنفَعُهُۥ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَـٰلُ ٱلْبَعِيدُ﴿۱۲﴾

[هر یک از آنان‌] غیر خدا را که نفع و زیانی برای او ندارد، [به نیایش‌] می‌خواند(۱)؛ گمراهی بی‌پایان همین است.

يَدْعُوا۟ لَمَن ضَرُّهُۥٓ أَقْرَبُ مِن نَّفْعِهِۦ ۚ لَبِئْسَ ٱلْمَوْلَىٰ وَلَبِئْسَ ٱلْعَشِيرُ﴿۱۳﴾

[حتّی‌] کسی را [به نیایش‌] می‌خواند که ضررش محتمل‌تر از نفع اوست؛ بد کارساز و همدمی [برگزیده‌] است.

إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ﴿۱۴﴾

خدا مؤمنانِ نیک‌رفتار را به باغهایی [از بهشت‌] درآورَد که نهرها در دامن آن جاری است؛ بی‌گمان خدا آنچه بخواهد می‌کند.

مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَآءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُۥ مَا يَغِيظُ﴿۱۵﴾

هر کس [در مواجهه با مشکلات‌] تصوّر کرده که خدا هرگز در دنیا و آخرت یاری‌اش نخواهد کرد [و مأیوس و خشمگین شده‌]، باید یکسره به [خدای خود در‌] آسمان(۱) متوسل شود و [اتکای خود را از غیر خدا‌] قطع کند؛ آنگاه مشاهده کند آیا تدبیرش موجبات خشم او را از میان خواهد برد(۲)؟