وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا لُقْمَـٰنَ ٱلْحِكْمَةَ أَنِ ٱشْكُرْ لِلَّهِ ۚ وَمَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌ﴿۱۲﴾

لقمان(۱) را دانشِ توأم با بینش دادیم [و توصیه کردیم‌] که: خدای را سپاس دار؛ هر که سپاس دارد، به سود خود اوست؛ و هر که کفران ورزد [به زیان او،(۲)‌] که خدا بی‌نیاز و شایسته ستایش است.

وَإِذْ قَالَ لُقْمَـٰنُ لِٱبْنِهِۦ وَهُوَ يَعِظُهُۥ يَـٰبُنَىَّ لَا تُشْرِكْ بِٱللَّهِ ۖ إِنَّ ٱلشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ﴿۱۳﴾

[به یاد آر‌] آنگاه که لقمان در مقام اندرز به فرزند خویش گفت: پسرم(۱)، هیچ کس را [در قدرت و تدبیر‌] با خدا شریک تلقّی مکن؛ که شرک ظلم بزرگی است(۲).

وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَـٰلُهُۥ فِى عَامَيْنِ أَنِ ٱشْكُرْ لِى وَلِوَٰلِدَيْكَ إِلَىَّ ٱلْمَصِيرُ﴿۱۴﴾

و انسان را [به نیکویی(۱)‌] در مورد پدر و مادرش سفارش کردیم - [به خصوص‌] مادرش که با ناتوانی روزافزون به او باردار شد و [دوران شیرخوارگی و‌] بازگرفتنش از شیر دو سال به طول می‌انجامد و [گفتیم‌] که من و پدر و مادرت را سپاس دار؛ سرانجام در پیشگاه من است.

وَإِن جَـٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِى ٱلدُّنْيَا مَعْرُوفًا ۖ وَٱتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَىَّ ۚ ثُمَّ إِلَىَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ﴿۱۵﴾

و[لی‌] اگر اصرار کنند که ناآگاهانه افرادی را [در توان و تدبیر‌] با من شریک تلقّی کنی [و به جای من از آنان پروا داشته باشی‌]، اطاعتشان مکن و [به هرحال‌] در دنیا با آنان به شایستگی معاشرت کن و راه کسانی را که به سوی من بازمی‌آیند، پیروی کن؛ آنگاه بازگشت شما به پیشگاه من است و شما را به آنچه می‌کردید آگاه می‌سازم.

يَـٰبُنَىَّ إِنَّهَآ إِن تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ فَتَكُن فِى صَخْرَةٍ أَوْ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ أَوْ فِى ٱلْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ﴿۱۶﴾

[لقمان اضافه کرد:‌] پسرم، اگر [عمل انسان‌] همسنگ دانه خردلی در درون تخته سنگی یا [گوشه‌ای از‌] آسمانها و زمین [پنهان‌] باشد، خدا آن را [در محاسبه‌] می‌آورد(۱)، که خدا باریک‌بین و آگاه است.

يَـٰبُنَىَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأْمُرْ بِٱلْمَعْرُوفِ وَٱنْهَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ﴿۱۷﴾

پسرم، نماز برپا دار و [دیگران را‌] به رفتار شایسته فراخوان و از ناپسند بازدار و [در این راه‌] بر آنچه [از سختی و مصیبت‌] به تو می‌رسد شکیبا باش، که این نشان قدرت اراده است.

وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ﴿۱۸﴾

پسرم، از مردم رخ برمتاب و در زمین، خرامان گام برمدار(۱)؛ که خدا هر متکبّر فخرفروش را دوست ندارد.

وَٱقْصِدْ فِى مَشْيِكَ وَٱغْضُضْ مِن صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنكَرَ ٱلْأَصْوَٰتِ لَصَوْتُ ٱلْحَمِيرِ﴿۱۹﴾

در رفتار خود میانه‌رو‌ باش و آوای خود را فرودار، که زشت‌ترین صداها بانگ خران(۱) است.