وَٱلَّذِى نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍ فَأَنشَرْنَا بِهِۦ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ﴿۱۱﴾

و همان کسی که از آسمان باران را به مقدار معینی فرستاد؛ آنگاه سرزمین خزان‌زده و خشک(۱) را به وسیله آن حیات بخشیدیم؛ شما نیز همین گونه [از گورها‌] بیرون آورده می‌شوید.

وَٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْفُلْكِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مَا تَرْكَبُونَ﴿۱۲﴾

خدایی که همه زوجها را آفرید(۱) [اعمّ از نبات و حیوان و غیره(۲)‌]، و برای شما وسیله سواری از کشتیها(۳) و دامها [و غیره(۴)‌] پدید آورد.

لِتَسْتَوُۥا۟ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا ٱسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا۟ سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَنَا هَـٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقْرِنِينَ﴿۱۳﴾

تا بر پشت آنها قرار گیرید و آنگاه که بر آنها قرار گرفتید، نعمت ‌صاحب‌اختیارتان را یاد کنید و بگویید: تقدیس می‌کنیم خدایی که این [وسیله‌] را در خدمت ما گماشت و ما خود توان در اختیار گرفتنِ آن را نداشتیم؛

وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ﴿۱۴﴾

و ما به پیشگاه ‌صاحب‌اختیارمان بازمی‌گردیم.

وَجَعَلُوا۟ لَهُۥ مِنْ عِبَادِهِۦ جُزْءًا ۚ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَكَفُورٌ مُّبِينٌ﴿۱۵﴾

برای خدا از میان بندگانش سهمی قرار دادند(۱)؛ به راستی که انسان آشکارا ناسپاس است.

أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍ وَأَصْفَىٰكُم بِٱلْبَنِينَ﴿۱۶﴾

مگر خدا از میان آفریدگانش دختران را انتخاب کرد و شما را به [داشتن‌] پسران اختصاص داد(۱)؟

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَـٰنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُۥ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ﴿۱۷﴾

در حالی که هر گاه به یکی از آنان [مشابه‌] آنچه برای خدای رحمان قایل هستند، [تولّد فرزندی دختر(۱)‌] را بشارت دهند، چهره‌اش تیره می‌گردد، در حالی که خشم [و اندوه‌] خود را فرو می‌خورد.

أَوَمَن يُنَشَّؤُا۟ فِى ٱلْحِلْيَةِ وَهُوَ فِى ٱلْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍ﴿۱۸﴾

[و چنین داوری می‌کند‌] آیا آن کس که در زیور پرورش می‌یابد و در صف جدال نمودی ندارد [می‌تواند همسان پسر باشد‌]؟

وَجَعَلُوا۟ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمْ عِبَـٰدُ ٱلرَّحْمَـٰنِ إِنَـٰثًا ۚ أَشَهِدُوا۟ خَلْقَهُمْ ۚ سَتُكْتَبُ شَهَـٰدَتُهُمْ وَيُسْـَٔلُونَ﴿۱۹﴾

فرشتگان را که بندگان خدای رحمانند، ماده پنداشتند؛ مگر به هنگام آفرینش آنان حضور داشتند؟! اظهارات آنان ضبط(۱) و بازخواست خواهند شد.

وَقَالُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱلرَّحْمَـٰنُ مَا عَبَدْنَـٰهُم ۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ﴿۲۰﴾

و گفتند: اگر خدای رحمان می‌خواست، ما فرشتگان [و بتان‌] را پرستش نمی‌کردیم؛ آنان در مورد این [دعوی‌] بی‌اطلاعند و جز به حدس و تخمین سخن نمی‌گویند.

أَمْ ءَاتَيْنَـٰهُمْ كِتَـٰبًا مِّن قَبْلِهِۦ فَهُم بِهِۦ مُسْتَمْسِكُونَ﴿۲۱﴾

مگر قبل از قرآن کتابی به آنان داده‌ایم که بدان استدلال کنند؟!

بَلْ قَالُوٓا۟ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّهْتَدُونَ﴿۲۲﴾

بلکه گفتند: ما تشخیص دادیم که پدرانمان آیینی [مناسب‌] داشتند و ما از پی آنان راه‌‌‌یافته‌ایم.