وَلَئِن مُّتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى ٱللَّهِ تُحْشَرُونَ﴿۱۵۸﴾

اگر مرگ شما را دریابد یا کشته شوید، به پیشگاه خدا احضار می‌شوید(۱).

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلْقَلْبِ لَٱنفَضُّوا۟ مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَٱعْفُ عَنْهُمْ وَٱسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى ٱلْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلْمُتَوَكِّلِينَ﴿۱۵۹﴾

در پرتو رحمت الهی، بر آنان [که در احد نافرمانی کردند و پشیمان شدند،‌] نرم [خو و مهربان‌] شدی؛ و اگر خشن و سخت دل بودی، از گرد تو پراکنده می‌شدند(۱)، پس از آنان درگذر و برایشان آمرزش بخواه و در کار با آنان مشورت کن؛ و چون [بر اساس مشاوره‌] تصمیم گرفتی، بر خدا توکّل کن، که خدا توکّل‌کنندگان را دوست دارد(۲).

إِن يَنصُرْكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ ۖ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا ٱلَّذِى يَنصُرُكُم مِّنۢ بَعْدِهِۦ ۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ﴿۱۶۰﴾

اگر خدا شما را یاری کند، هیچ نیرویی بر شما پیروز نخواهد شد و اگر شما را فروگذارد، کیست که پس از او شما را یاری کند(۱)؟ پس مؤمنان باید تنها بر خدا توکّل کنند.

وَمَا كَانَ لِنَبِىٍّ أَن يَغُلَّ ۚ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ﴿۱۶۱﴾

هیچ پیامبری را نسزد که [در غنایم جنگ‌] خیانت ورزد؛ و هر که خیانت کند، روز رستاخیز مورد خیانتش را به همراه می‌آورد؛ آنگاه [نتیجه‌] دستاوردهای هر کس به تمامی داده شود، بی‌آنکه مورد ظلم قرار گیرند(۱).

أَفَمَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَ ٱللَّهِ كَمَنۢ بَآءَ بِسَخَطٍ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأْوَىٰهُ جَهَنَّمُ ۚ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ﴿۱۶۲﴾

آیا کسی که راه خشنودی خدا را پیروی کند، همچون کسی است که گرفتار خشم خدا شده و جایگاهش جهنّم است؟ و [به راستی‌] بد سرانجامی است.

هُمْ دَرَجَـٰتٌ عِندَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ﴿۱۶۳﴾

آنان درجات و مقامی [متفاوت‌] در پیشگاه خدا دارند؛ و خدا به آنچه می‌کنند بیناست.

لَقَدْ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا۟ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ﴿۱۶۴﴾

خدا بر اهل ایمان نعمت بزرگی داد که در میان آنان رسولی از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنان می‌خواند و [از پلیدی جهل و شرک‌] پاکشان می‌سازد و به آنان کتاب و دانشِ توأم با بینش می‌آموزد؛ در حالی که قبل از آن واقعاً در گمراهی آشکاری بودند(۱).

أَوَلَمَّآ أَصَـٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُم مِّثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّىٰ هَـٰذَا ۖ قُلْ هُوَ مِنْ عِندِ أَنفُسِكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ﴿۱۶۵﴾

چرا آن زمان که(۱) آسیبی [در جنگ احد‌] به شما رسید - [در حالی که‌] دوبرابر(۲) آن را [در جنگ بدر بر دشمن‌] وارد ساخته بودید - [با تعجب‌] گفتید: [برای ما که ایمان داریم‌] این آسیب از کجا رسید؟! بگو: از ناحیه خودتان و [نتیجه نافرمانی خودتان‌] بود(۳)؛ خدا بر هر کاری تواناست.